Böbrek Kanseri Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Böbrek Kanseri Nedir?

Böbreğin ana işlevi, kanı süzdükten sonra atık maddelerden idrar üretmek ve kandaki kimi minerallerin dengesini sağlamaktır. Böbrek kanseri, normal işlevlerini yerine getiren hücrelerin işlev ve şekillerini yitirerek anormal derecede büyümesi ve kontrolsüzce çoğalmasıdır.

Her ne kadar ortaya çıkma nedenlerine ilişkin çok kesin bilgiler olmasa sigara ve obezitenin böbrek kanseri riskini arttırdığı bilinmektedir. Bunun yanı sıra, birinci derece akrabalarında böbrek kanseri olanlar ve tansiyon hastalarının da böbrek kanseri açısından riskli grupta olduğu düşünülmektedir.

Erken evrede kanser hiçbir belirti vermeksizin sessiz bir şekilde ilerleyebilir. Böbrek kanserlerinin bir kısmı henüz erken evrede bir belirti vermezken yapılan düzenli sağlık kontrolleri ve bu bölgeyle alakalı, farklı nedenler için yapılan tetkiklerde yakalanmaktadır.

Bu nedenle yapılacak düzenli sağlık kontrolleri son derece önemlidir. Bu kontroller sayesinde erken evrede yakalanan böbrek kanserinin tedavisinde çok yüksek oranda başarı sağlanabiliyor.

Böbrek Kanserinin Nedenleri Nelerdir?

Tüm kanserlerinin yaklaşık %4’ünü oluşturan böbrek tümörlerinde son yıllarda görülen artış dikkat çekmekle beraber bu kanserlerin erken evrede yakalanması ve yapılan cerrahi tedavi başarılı sonuçlar alınmasına yardımcı oluyor.

Böbrek kanserleri için risk faktörlerinin başında sigara geliyor. Obezite , hipertansiyon , ailede böbrek kanseri öyküsünün olması, çevresel etkenler ve çeşitli kimyasallara maruz kalmak ve bazı genetik sendromlar da böbrek kanserinin risk faktörleri arasında sayılıyor.

Böbrek Kanserinin Belirtileri Nelerdir?

Böbrek kanseri olan çoğu insanın kanser ileri seviyelere gelmeden, herhangi bir semptomu yoktur ve erken evreden neredeyse tüm böbrek kanserleri, başka bir nedenden dolayı yapılan bir BT, ultrason veya MR ile tespit edilmektedir. Ancak, ileri seviye tümörler bazı semptomlara neden olabilir. Bu belirtiler şunlardır:

İdrarda kan görülmesi (hematüri)
Planlanmamış kilo kaybı ve iştahsızlık
Halsizlik, çabuk yorulma
Belirgin bir sebebi bulunmayan sırt ağrısı ve yan ağrısı
Yanlarda veya karında ele gelen kitle
Şiddetli karın ağrısı
Geçmeyen yüksek ateş

Böbrek kanserinin ileri evrelerinde, tümörlü dokuların metastazı sonucu etkilenen organlarla ilgili semptomlar görülebilir. Uzak organlara metastaz sonucu; nefes almada güçlük, kanlı balgam ve vücudun başka bölgelerinde ağrılar görülebilir.

Böbrek Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Böbrek kanserleri erken evrelerinde belirti vermiyor. Günümüzde görüntüleme yöntemlerinin gelişmesi ve düzenli sağlık kontrolleri sayesinde, küçük tümörlerin büyük bir kısmı tesadüfen tespit ediliyor. Düzenli sağlık kontrollerini ihmal eden bireylerde, böbrek kanserleri çoğu zaman tespit edilemiyor ve uzun yıllar fark edilmeden ilerleyebiliyor.

Dolayısıyla herhangi bir nedenle yapılan ultrason muayenesi sonrasında şüpheli durumlar saptanırsa, tanıyı kesinleştirmek için Bilgisayarlı Tomografiden (BT) yararlanılıyor. MR incelemeleri, bilgisayarlı tomografide verilebilecek kontrast maddeye karşı hassasiyeti olan hastalarda kullanılabilmekle beraber, damarların görüntülenebilmesi için sanal anjiografi amacıyla da kullanılabiliyor.

Bunların dışında, her ne kadar böbrek kanserinin ileri değerlendirilmesinde pek rolü olmasa da, ultrasonografik incelemeler kistik tümörlerin görüntülenmesinde de kullanılabiliyor.

Hekiminiz böbrek kanseri teşhisini kesinleştirmek ve detaylandırmak amacıyla, alacağı tıbbi öykünüz ve yapacağı muayeneden sonra bir takım kan tetkikleri ile idrar tetkiklerine de başvurabilir. Bunun yanı sıra, tedavi biçiminize karar verilecek kimi durumlarda, ince bir iğneyle biyopsi yapılması da hekiminiz tarafından tavsiye edilebilir.

Böbrek Kanserinin Evreleri

Böbrek kanserinin teşhis ve tedavisinde hangi aşamada olduğu önemlidir. Bu nedenle hekim öncelikle hastalığın hangi aşamada olduğuna dair evreleme yapar. Kanserin evresine göre tedavi yöntemleri değerlendirilir.

Evre 1: Böbrek kanserinin ilk evresinde; tümörlü doku böbrekle sınırlıdır. Boyutu 7 cm’den daha fazla değildir.

Evre 2: Böbrek kanserinin ikinci evresinde tümör halen böbrekle sınırlıdır. Yakın organlara ya da lenf düğümlerine yayılım yoktur. Ancak Tümörlü dokuların boyutu 7 cm’den daha büyüktür.

Evre 3: Böbrek kanserinin üçüncü evresinde tümörlü dokular böbreğin yanı sıra böbrek toplar damarı (renal ven) veya ana toplar damar (vena kava) gibi büyük damarların içerisine ya da böbreği çevreleyen yapıların dışına çıkmayacak şekilde (Gerota fasyası), böbreğin etrafına yayılım göstermeye başlamıştır ancak uzak organ metastazı yoktur. Lenf nodu yayılımı olabilir.

Evre 4: Bu evrede kanser lenf nodu metastazına bakılmaksızın, uzak organ metastazı olmadan, böbreği çevreleyen yapıların dışında büyüme göstermektedir ya da uzak organlara metastaz yapmıştır.

Böbrek Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Böbrek kanserinde tedavi kişiden kişiye, hastalığın aşamasına ve hastanın tıbbi özelliklerine göre değişebiliyor; tümörün böbreğin içindeki konumu, büyüklüğü, derecesi ve farklı organlara yayılıp yayılmadığı gibi hastadan hastaya değişen farklı kriterlere göre planlanıyor. Bununla birlikte, tümörün ameliyatla çıkarılmasının amaçlandığı cerrahi, tedavi protokolünün ilk sırasında yer alıyor.

Özellikle küçük tümörlerde parsiyel nefrektomi denilen, böbreğin korunup sadece tümörün çıkarıldığı cerrahinin altın standart olarak kabul görüyor. Bu işlem, laparoskopik ya da robotik olarak yapılabiliyor.

Daha büyük tümörlerde, tümörün böbrekteki yerleşim yerine göre cerrahi planlanıyor. Eğer tümör damarlanmanın olduğu merkezi bölgesinde ise böbreğin tamamının alınması tercih edilebiliyor. Ancak tümör böbreğin kenarlarına yakın bir bölgede yerleşmişse parsiyel nefrektomi yapılarak böbrek tercih edilebiliyor.

Cerrahi için uygun olmayan kimi hastalarda radyofrekans, ablasyon, kriyoterapi gibi yöntemlerle tümörün yok edilmesi de mümkün olabiliyor.

Metastazları bulunan hastalarda kanserli dokuları hedef alan kimi ilaçlar ve kemoterapiler kullanılabiliyor.

Daha ileri hastalıklarda ise hastanın yaşam kalitesinin artması ve semptomlarının gerilemesi adına radyoterapi ve renal arter embolizasyonu adı verilen işlemler yapılabiliyor.

Acıbadem Web ve Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır. Güncellenme Tarihi: 3 Mart 2023 Cuma Yayımlanma Tarihi: 28 Şubat 2023 Salı

Bu içeriği ortalama 4 dakikada okuyabilirsiniz.